Inspanningsastma

Het is reeds lang bekend dat bij mensen met astma een grote inspanning kan leiden tot een acute astma-aanval. Dit verschijnsel wordt inspanningsastma genoemd en treedt op bij 90% van de astmapatiënten. De term inspanningsastma is eigenlijk verkeerd gekozen, omdat de astma eigenlijk niet veroorzaakt wordt door de inspanning, maar de inspanning alleen een astma-aanval opwekt bij astmapatiënten.

 

Men is van mening dat de oorzaak van het optreden van zo’n geval gelegen is in de toegenomen stroomsnelheid en hoeveelheid lucht die door de luchtwegen gaat ten gevolge van snellere ademhaling bij inspanning. Hierdoor zijn de voorste luchtwegen niet meer in staat om hun taak (namelijk het opwarmen en bevochtigen van de ingeademde lucht) naar behoren uit te voeren. De ernst van de aanval is gerelateerd aan de hoeveelheid, temperatuur en het vochtgehalte van de ingeademde lucht. Dus, hoe kouder de ingeademde lucht en hoe sneller de ademhaling des te ernstiger de mogelijke aanval. Nu gebeurt dat afkoelen en droger worden van de lucht natuurlijk bij alle personen, maar de overgevoeligheid van astmapatiënten zorgt ervoor, dat zij heftiger reageren op deze veranderingen.

 

Bij onderzoek bij humane atleten bleek echter, dat het voorkomen van overgevoelige luchtwegen en astma-aanvallen (na inspanning) bij wintersporters (crosscountry atleten, ijshockeyers, schaatsers) veel hoger was dan bij een controlegroep die niet aan winterspelen doet. Deze atleten hadden niet vaker allergieën dan de controlegroep, waardoor men toch ging aannemen, dat herhaaldelijke inspanning in koude lucht ook astma kan veroorzaken in plaats van alleen verergeren.

 

Naar aanleiding van deze bevindingen heeft men ook een proef met honden gedaan, waarbij honden onder narcose koude en droge lucht in te ademen kregen. Uit onderzoek bleek dat ook bij honden door blootstelling aan droge en koude lucht er ontstekings- overgevoeligheidsreacties in de luchtwegen optreden. Al na enkele dagen waren er duidelijke verschillen te zien met de controlegroep (meer ontstekingscellen en stoffen die bij de ontsteking vrijkomen in de luchtwegen). Overigens bleken deze verschillen weer af te nemen als de hond opnieuw aan koude en droge lucht werd blootgesteld, zodat na 7 dagen er nauwelijks tot geen verschil meer was.

 

Deze gegevens van humane wintersportatleten en het onderzoek aan honden kan misschien een verklaring geven, waarom we toch regelmatig bij onze wedstrijd-honden astma-achtige verschijnselen kunnen vinden. Wellicht kunnen we ervan profiteren als de hond als diermodel wordt gebruikt voor humane problemen. Met de gegevens die uit die onderzoeken komen, kan de therapie verbeterd worden en zelfs misschien ook preventieve maatregelen ontwikkeld worden.